Tiếp nhận thông tin từ độc giả là công việc quan trọng đối với mỗi cơ quan báo chí nào. Tuy nhiên, tiếp nhận, kiểm chứng thế nào lại là việc không hề đơn giản.

Hiện
nay trên các báo, đặc biệt là báo mạng, ý kiến của bạn đọc được đăng
tải mỗi ngày với số lượng không nhỏ, nhất là với mỗi vấn đề có tính phê
phán. Nhiều ý kiến chỉ được ghi tên tác giả bằng một địa chỉ hộp thư
điện tử với lời dẫn “toà soạn xin trích lại ý kiến của bạn đọc…”.

Điều
này đặt ra câu hỏi, những thông tin từ bạn đọc sẽ được kiểm chứng như
thế nào, liệu có việc doanh nghiệp lợi dụng báo chí để bôi xấu nhau?

Chỉ cần đó là thông tin đúng

Ông
Trần Duy Phương, Tổng biên tập Báo điện tử VTC News với chuyên trang
Bảo vệ người tiêu dùng đang rất được quan tâm, khẳng định, chưa bàn đến
chuyện doanh nghiệp có lợi dụng hay không lợi dụng thông tin báo chí để
đạt mục đích riêng, trên hết và trước hết là mọi tố cáo đều phải là sự
thật.

“Khi
tiếp nhận một thông tin từ bạn đọc, chúng tôi không nhìn nhận, đánh giá
ở góc độ ai đứng sau lưng ai mà quan trọng hơn cả là bản thân sự kiện
đó phải có thật. Nếu đúng sự thật thì rõ ràng doanh nghiệp làm sai nên
doanh nghiệp đối thủ mới có thể lợi dụng được. Không thể nói rằng thông
tin này là doanh nghiệp A tung ra để “đánh” doanh nghiệp B nên báo đừng
đăng”, ông Phương nói.

Còn
theo PV Kiều Minh (Ban Bạn đọc, Báo Lao động), trong thực tế, bên cạnh
nhiều nguồn thông tin chính xác từ bạn đọc, cũng có lúc người ta cũng
lợi dụng danh nghĩa bạn đọc để làm những điều không tốt, báo chí đương
nhiên phải có sự xác định, thẩm định lại thông tin.

Hầu
hết các báo đều khẳng định có một quy trình cho việc tiếp nhận thông
tin từ bạn đọc hoặc chí ít là có PV, BTV đủ kinh nghiệm, kiến thức để
xác định được tính chân thực của nguồn tin. Điều quan trọng nhất với
hầu hết các báo đó phải là bằng chứng. Dẫn chứng về quy trình thẩm định
thông tin bạn đọc của VTC news, ông Trần Duy Phương cho biết, khi một
bạn đọc, phản ánh, tố cáo về một doanh nghiệp có sản phẩm không đạt yêu
cầu chất lượng thì người đó phải đưa ra bằng chứng, nghĩa là phải trực
tiếp cung cấp sản phẩm kém chất lượng. Đồng thời, bạn đọc cũng phải
cung cấp chứng minh thư để đảm bảo rằng họ không mạo danh người khác.
Tiếp đó là khâu kiểm tra bằng chứng với sự tham gia của cơ quan chuyên
môn hoặc các chuyên gia và cuối cùng là ý kiến của chính doanh nghiệp
bị tố cáo.

Một
quy trình khác được thực hiện ở Báo Lao động, theo PV Kiều Minh là khi
nhận được từ tay bạn đọc những bằng chứng, PV sẽ đến thẳng doanh
nghiệp, đơn vị mà bạn đọc phản ánh để có được ý kiến, phản hồi của họ.
Thông tin được phản ánh từ hai chiều để đảm bảo tính khách quan. Tuy
nhiên, trong trường hợp có sự tranh cãi giữa 2 bên, theo PV Như Anh
(Báo Văn hoá), nếu không hiểu về chuyên môn, báo chí cần có sự tham gia
của chuyên gia trong lĩnh vực hoặc cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Các comment chỉ là quan điểm cá nhân

Các
ý kiến phản hồi (comment) từ bạn đọc đối với mỗi vấn đề báo chí đưa ra
cũng đang là một cách để các báo làm “nóng” thêm diễn đàn.

PV
Kiều Minh khẳng định, trên các báo điện tử hiện nay khá phổ biến hình
thức đăng tải các comment của bạn đọc để tạo dư luận. Các ý kiến,
comment của bạn đọc có thể tạm chia thành 3 loại: Loại thứ nhất là ý
kiến a dua, ăn theo. Nếu đúng thì các ý kiến từ bạn đọc kiểu này cũng
vô thưởng, vô phạt, nhưng nếu sai thì những thông tin a dua của bạn đọc
sẽ tạo ra làn sóng không tốt. Loại thứ hai là, những bạn đọc có trách
nhiệm thì khi nêu ý kiến, nhận định về sự kiện, sự việc được báo chí
thông tin, họ sẽ để lại địa chỉ, điện thoại để tòa soạn tiện liên hệ.
Loại thứ ba là những bạn đọc có doanh nghiệp “chỉ đạo” từ phía sau hoặc
chỉ đơn thuần là họ ghét doanh nghiệp, vì tư lợi cá nhân nên họ đưa ý
kiến “đánh” doanh nghiệp. “Cá nhân tôi cho rằng, trong nhiều trường
hợp, hình thức này là phản tác dụng”, anh Minh nói.

Nhận
định về việc sử dụng các comment độc giả, theo PV Như Anh, khi đăng tải
các comment, ý kiến bạn đọc chỉ được coi như quan điểm cá nhân của họ.
“Thực tế là có những nơi quản lý thông tin bạn đọc chưa chặt hoặc người
phụ trách chưa đủ tầm nên để người xấu lợi dụng cho mục đích cá nhân.
Vì vậy mà nhiều người cũng hoài nghi thông tin trên báo. Việc này không
chỉ diễn ra ở những câu chuyện làm ăn của doanh nghiệp mà cả những vấn
đề xã hội hoặc đời tư”.

“Chúng
tôi quan niệm các ý kiến của bạn đọc không phải là những thông tin bắt
buộc phải có bằng chứng kiểm định về độ xác thực, chính xác. Tuy nhiên,
khi đăng các comment, ý kiến của bạn đọc, chúng tôi cũng cố gắng cân
đối, điều chỉnh liều lượng các comment được đăng tải nhằm cung cấp thêm
cho độc giả những nhìn nhận, đánh giá đa chiều từ chính các bạn đọc,
giúp họ có thêm nhiều góc nhìn khác nhau về vấn đề chứ không phải để
tạo ra dư luận nhằm đánh một đối tượng nào đó”, ông Phương nói.

Khó quản lý tính tự giác của báo chí

Có
hỏi thông tin từ phía đối tượng bị tố cáo, song những thông tin phản
hồi này liệu có được các báo đưa lên để giải tỏa dư luận. Theo PV Kiều
Minh, nhìn từ góc độ quản lý, khó có thể điều chỉnh các báo ở trường
hợp này. Việc báo đăng tải hay không đăng tải thông tin nào đó là thuộc
quyền của các báo, không thể bắt ép họ đăng. Khi ở vào tình huống này,
doanh nghiệp thường phải có những cách làm khác để tự “lên tiếng” bảo
vệ mình như: đưa thông tin phản hồi đến khách hàng qua hình thức quảng
cáo (theo cách của sản phẩm Chinsu) hoặc tổ chức họp báo để các phóng
viên đưa tin (theo cách của Tập đoàn Tân Hiệp Phát).

Còn
theo ông Trần Duy Phương, về các quy định điều chỉnh hành vi của các
báo là chức năng của các cơ quan quản lý báo chí. Còn từ góc độ người
làm nghề, báo chí nên giữ vai trò là “cầu nối”, là trung gian giữa bạn
đọc và doanh nghiệp. Báo chí dù có phê bình ai cũng phải trên tinh thần
xây dựng. Do đó, nếu người ta đã sửa sai rồi thì báo cũng nên phản ánh,
hoan nghênh sự sửa sai của họ. Báo chí là cầu nối với độc giả, chứ
không phải là cơ quan để đi “đánh” hay “tiêu diệt” đối tượng nào đó.

(theo ICTnews)


Nguon "www.3c.com.vn"